تغییرات عمده در قوانین «زیست فناوری» در نروژ

در

زیرآسمان نروژ: سرانجام و پس از مدتها بحث و مناظره پیرامون لزوم بازنگری در قوانین «زیست فناوری» (بیو تکنولوژی) موجود در نروژ، چندی پیش و با تلاش مضاعف سه حزب کارگر، پیشرفت و سوسیال چپ نروژ و علیرغم مخالفت های شدید حزب دموکرات مسیحی نروژ، چندین اصلاحیه در قوانین فعلی با اکثریت آرا در پارلمان نروژ به تصویب رسید. برخی از این تغییرات جدید از ابتدای ماه جولای سال 2020 میلادی معتبر خواهند بود اما تغییراتی که عواقب مالی برای دولت داشته باشند در بودجه سال آینده دولت درج می شوند و از اول ژانویه سال 2021 میلادی اجرایی خواهند شد. بازنگری در این قوانین پس از 16 سال صورت گرفته است. تغییرات جدید عبارتند از:

1- اهدای تخمک از سوی زنان همانند اهدای اسپرم از سوی مردان مجاز خواهد شد.

 تاکنون در نروژ، اهدای اسپرم جهت باروری تخمکها و انجام عمل لقاح مصنوعی به مردانی که با مشکلات باروری مواجه بودند قانونی و امکان پذیر بود اما پس از حدود 90 سال از وجود چنین امکانی برای مردان نابارور، اکنون زنان نابارور نیز می توانند همانند مردان نابارور تقریبا از فرصتی برابر برخوردار شوند و از تخمک های اهدایی Eggdonasjon برای بچه دارشدن استفاده کنند.

Eggdonasjon

البته به دلیل اینکه اهدای تخمک به دلایل علمی و حقوقی اساسا با اهدای اسپرم متفاوت است، شرایط و محدودیت هایی هم برای زنان اهداکننده وجود دارد. مثلا اینکه زنان اهدا کننده تخمک باید از کشورهای شمال اروپا (نوردیک) باشند(چنین محدودیتی برای اهدای اسپرم وجود ندارد)، بین 25 تا 35 سال سن داشته باشند و تا سن 15 سالگی فرزند یا فرزندانی که از این راه متولد می شود ناشناس بمانند. زنان اهداکننده تخمک همچنین نهایتا تا 3 بار قادر به انجام این کار هستند و می توانند در ازای هزینه و زمان صرف شده در روندی قانونی پول دریافت کنند. دریافت تخمک از افراد خانواده یا دوستان مجاز نیست و وظیفه تشخیص تخمک مناسب نیز با پزشک است. 

شایان به ذکر است که دلیل وجود شرط سن کمینه 25 سال، اطمینان پیدا کردن از بلوغ عقلی کافی فرد اهداکننده و دلیل وجود شرط سن بیشینه 35 سال، اطمینان از کیفیت و قدرت باروری تخمکها و در نتیجه افزایش احتمال بارداری ست. همچنین، دلیل ناشناس ماندن هویت فرد اهدا کننده تا سن 15 سالگی فرزند، حمایت از حقوق و حریم شخصی کودک در خانواده است. بر اساس قانون نروژ، اهدای اسپرم یا تخمک از سوی افراد «ناشناخته» ممنوع است و هویت افراد اهداکننده باید حتما مشخص باشد اما با اینحال پدر و مادر اجباری قانونا برای شناساندن هویت واقعی فرد اهداکننده به فرزندشان تا سن 18 سالگی ندارند که البته اکنون این شرط سنی به 15 سال کاهش داده شده است و والدین بایستی در این سن فرزندشان را با هویت واقعی فرد اهداکننده آشنا کنند.

2- تحقیقات درمورد تخمک های بارورشده آزادتر خواهد شد.

 تاکنون تحقیقات روی تخمک های بارورشده (به دلیل حساسیت بالای این موضوع در ایجاد تغییرات ژنتیکی بنیادی در انسان و امکان دستکاری های کنترل نشده) با محدودیت 14 روزه پس از لقاح تخمک ها همراه بود و ایجاد تغییرات ژنتیکی احتمالی در تخمک های بارور شده در نروژ غیرقانونی بود اما از این پس با حذف برخی محدودیت های موجود، محققان قادر خواهند بود اطلاعات بیشتری از آنچه در مراحل اولیه رشد یک تخمک بارور شده اتفاق می افتد تا چگونگی پیشرفت بیماری های ژنتیکی و ارثی در جنین و یا چگونگی پیدایش ژن هایی که سلول های سرطانی را ایجاد می  کنند بدست بیاورند تا بطور مثال از بروز سقط جنین های خودبخودی یا سایر بیماری های ژنتیکی تا حد امکان جلوگیری شود.

Biotechnology researches

3-دریافت اسپرم اهدایی برای افراد «مجرد» نیز امکان پذیر خواهد شد.

تاکنون فقط یک زوج مرد و زن با مشکلات ناباروری می توانستند از اسپرم اهدایی برای بچه دارشدن از راه لقاح مصنوعی Assistert Befruktning استفاده کنند اما بر اساس اصلاحیه قانون جدید، از ابتدای ماه جولای سال 2020 میلادی افراد مجرد نیز می توانند بر اساس دستور پزشک از اسپرم اهدایی برای انجام لقاح مصنوعی و بچه دار شدن استفاده کنند. در حال حاضر، اهدای اسپرم به افراد مجرد در بیشتر کشورهای اروپایی مجاز است و نروژ تا پیش از این اصلاحیه تنها کشوری در شمال اروپا بود که آن را ممنوع کرده بود و به همین دلیل بسیاری افراد از نروژ برای انجام این کار به کشورهای دیگر سفر می کردند.

Assistert befruktning

4-ذخیره سازی تخمک های نابارورشده به دلایل «غیرپزشکی» نیز مجاز خواهد شد .

 تاکنون تنها با دلایل پزشکی این امکان وجود داشت که تخمک های نابارورشده برای مدت زمان مشخصی در بانک مراکز بهداشتی ذخیره سازی و نگهداری شوند اما با اصلاحیه جدید، از ابتدای ماه جولای سال 2020 میلادی این امکان به دلایل غیرپزشکی هم وجود خواهد داشت. همچنین، از این پس استفاده از اسپرم منجمد ذخیره شده از افراد متوفی به شرط موافقت آنها پیش از مرگ یا رضایت وراث آنها  شکل قانونی پیدا خواهد کرد.

5- سونوگرافی زودهنگام(آزمایش اولتراسوند/اولترالید) و آزمایش خون NIPT برای تمامی زنان باردار امکان پذیر خواهد شد.

تاکنون انجام آزمایش Ultralyd یا سونوگرافی برای زنان باردار در مراکز درمانی و بیمارستانهای دولتی نروژ تنها یکبار در بین هفته های 17 تا 19  بارداری (بصورت رایگان) امکان پذیر بود اما با اصلاحیه جدید از ابتدای سال 2021 میلادی، تمامی زنان باردار می توانند در سه ماهه نخست بارداری خود نیز این آزمایش را به همراه آزمایش خون NIPT که برای تشخیص جنین هایی  با کروموزم های معیوب مثل سندرم داون صورت می گیرد را انجام دهند و در صورتی که مایل باشند تا هفته 12 بارداری خود (سه ماهه نخست) مهلت دارند برای سقط جنین اقدام کنند. اطلاعات تکمیلی را می توانید در اینجا دنبال کنید.لازم بذکر است که انجام آزمایش سونوگرافی یا سایر آزمایشات بارداری در مراکز درمانی خصوصی در نروژ با پرداخت هزینه مربوطه در هر زمانی و به هر تعدادی همواره امکان پذیر است.

Ultralyd

6-محدودیت سنی 38 سال برای  انجام آزمایشات در بارداری هایی که «مخاطره آمیز» و «ریسکی» تشخیص داده می شوند به 36 سال کاهش می یابد.

در نروژ، اگر مادرباردار یا شریک زندگی وی سابقه قبلی در زمینه داشتن اختلالات جنینی یا داشتن کودکی با بیماری های خاص داشته باشند و یا اگر به هر دلیلی تشخیص داده شود که  دلایل و علایمی از امکان بروز اختلال دیگری در راه است، می تواتند به اختیار برای انجام آزمایشات و چکاپ های خاصی برای اطمینان از سلامت جنین و تشخیص بیماری های احتمالی اقدام کنند اما برای این درخواست شرط سنی دستکم 38 سال برای سن مادر باردار نیز وجود دارد. از این پس، این شرط سنی از 38 به 36 سال کاهش می یابد. شایان توجه است که این آزمایش حالت تشخیصی و درمانی برای جنین دارد و آزمایش سونوگرافی تنها بخشی از آن محسوب می شود. اطلاعات تکمیلی را می توانید در اینجا دنبال کنید.

7- ممنوعیت استفاده از رحم اجاره ای تداوم خواهد یافت.

با مخالفت تقریبا اکثریت نمایندگان پارلمان نروژ، قانون ممنوعیت استفاده از رحم اجاره ای برای بچه دارشدن در نروژ همچنان به قوت خود باقی ماند. استفاده از رحم اجاره ای برای بچه دارشدن در بسیاری از کشورهای اروپایی از جمله در نروژ، سوئد، فنلاند، آلمان، فرانسه، اسپانیا و ایتالیا غیرقانونی ست اما با اینحال در بسیاری از کشورهای دیگر از جمله در ایران، انگلستان، دانمارک، بلژیک، برخی ایالت های امریکا، مکزیک، روسیه، اوکراین وهندوستان قانونی ست و منعی ندارد.

Surrogati

رحم اجاره ای یا مادر جایگزین روشی است که  که در آن یک زن (مادر جایگزین) فرزند زوجی را که به روش‌های معمول قادر به بچه‌دار شدن نیستند، در رحم خود حمل می‌کند. نخست سلول تخم مادر واقعی و اسپرم پدر را به روش لقاح مصنوعی بارور می‌کنند و سپس حاصل (رویان) را به روش درون کاشت مصنوعی در داخل رحم مادر جایگزین قرار می‌دهند. در این روش مادر جایگزین تنها نقش پرورش‌دهندهٔ نوزاد را داشته و معمولاً پس از زایمان، تمام حقوق سرپرستی فرزند را به والدین اصلی آن واگذار می‌کند. پرداخت پول یا وجه نقد به مادرجایگزین در ازای کار انجام شده در یک قرارداد دوطرفه در بسیاری از کشورها امری غیرقانونی ست اما مادرجایگزین می تواند بخشی از هزینه های پزشکی انجام شده را بر اساس روال قانونی از دولت دریافت کند.

برای اطلاع از تمامی تغییرات جدید به بخش مربوطه در سایت رسمی دولت نروژ در اینجا مراجعه کنید.

 واکنش ها به تغییرات جدید زیست فناوری در نروژ

با اینکه برخی اقشار جامعه به هر صورت از این تغییرات جدید بهره مند می شوند و برخی سازمانها از جمله انجمن سرطان نروژ از فرصت جدید ایجاد شده برای تحقیقات بر روی تخمک های بارورشده استقبال کرده اند و آن را خبری خوش برای افراد مبتلا به سرطان و سایر بیماری های خاص خوانده اند اما از سویی دیگر نمایندگان حزب دموکرات مسیحی نروژ Krf از مهمترین و سرسخت ترین منتقدان تغییرات جدید در قوانین زیست فناوری نروژ هستند. آنها بطور مثال معتقدند که با انجام آزمایش خون و سونوگرافی (اولتراسوند) زودهنگام در نروژ (همانند آنچه در کشورهایی مثل دانمارک و ایسلند متداول است) موجب می شود ضمن اختصاص زمان از افراد بیمار به افراد سالم، جنین هایی با اختلالات کروموزومی مثل سندرم داون نیز تقریبا شانسی برای زنده ماندن پیدا نکنند و در همان مراحل اولیه با درخواست سقط جنین والدین از بین بروند و این در حالیست که از نظر علمی احتمال خطا در تشخیص سندرم ها و احتمال تولد فرزندی سالم از جنینی با علایم احتمالی همواره وجود دارد. برهمین اساس، منتقدان این حزب این موضوع را در تضاد با کنوانسیون جهانی حقوق کودکان می دانند.

منابع و پیوندهای مربوط:

https://www.aftenposten.no/norge/politikk/i/vQMGnj/kraftig-nederlag-for-krf-stortinget-vedtok-flere-oppmykninger-av-bioteknologiloven?

https://www.dagbladet.no/nyheter/eggdonasjon-blir-tillatt-i-norge/72440725

https://www.vg.no/nyheter/innenriks/i/na7w5J/flertall-paa-stortinget-for-aa-tillate-eggdonasjon

https://www.nrk.no/norge/eggdonasjon-blir-tillatt-i-norge-1.15008310

https://www.vg.no/nyheter/innenriks/i/AdyQrz/tillater-eggdonasjon-i-norge

https://www.tv2.no/a/11466454/

https://www.aftenposten.no/meninger/kronikk/i/4d0OQa/la-oss-aapne-for-mer-forskning-

 

نگارش،تهیه و تنظیم: زیرآسمان نروژ

درصورتی که قصد به اشتراک گذاری این مطلب را دارید،لطفا مطلب را بدون ذکر منبع در جایی کپی نکنید.هرکدام از ما با رعایت حقوق نویسنده می توانیم به غنای فرهنگ «کپی رایت» در ایران کمک کنیم

 

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی یکی از نمادها کلیک کنید:

نماد WordPress.com

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. خروج /  تغییر حساب )

درحال اتصال به %s

این سایت برای کاهش هرزنامه‌ها از ضدهرزنامه استفاده می‌کند. در مورد نحوه پردازش داده‌های دیدگاه خود بیشتر بدانید.