زندان «هالدن» در نروژ

زیرآسمان نروژ: زندان «هالدن » Halden دومین زندان بزرگ نروژ است که که در شهر «هالدن» در فاصله 110 کیلومتری از  جنوب شهر» اسلو» در میان جنگلهای انبوه و در زمینی به مساحت 30 هکتار واقع شده است. گنجایش این زندان که در سال 2010  میلادی افتتاح شد،252 زندانی می باشد. برای ساخت این زندان در حدود 1.5 میلیارد کرون(292 میلیون دلار) هزینه و ده سال زمان  صرف شده است. این زندان از تمامی نقاط دنیا زندانی می پذیرد.

halden3.jpg

زندان»هالدن» که در دنیا شهرت خاصی دارد به چندین دلیل از سایر زندانها متمایز است که در زیر به مهمترین آنها اشاره می شود:

 معماری منحصر بفرد 

ابتدا اینکه طراحی و معماری این زندان در دنیا منحصر بفرد است. از نظر معماری خارجی،در ساخت زندان هالدن تلاش شده تا بنظر برسد که این زندان به شکل طبیعی در دل فاضی سبز جنگل سر درآورده است. با وجود دیوار 6 متری که فضای اطراف زندان را احاطه کرده است، تلاش شده تا درخت ها به خوبی فضای بسته بیرونی زندان را پوشش دهند. در ساخت این زندان تلاش شده تا از مواد بتونی استفاده نشود و بجای آن از نمای آجر، آهن گالوانیزه و چوب استفاده شود تا این زندان بیشترین شباهت به دنیای بیرون را داشته باشد به شکلی که زندانیان احساس نکنند که در جایی بسیار ایزوله و خصمانه بسر می برند. طراحان معماری این زندان، پنجره های بلند عمودی را برای اتاق ها انتخاب کرده اند تا به این ترتیب نور آفتاب مدت زمان بیشتری فضا را روشن کند. اصطلاح حبس در پشت میله های زندان در هالدن مفهومی ندارد چرا که اصلا میله ای در این زندان وجود ندارد.

halden1.jpghalden2.jpg

  امکانات و تجهیزات در حد هتل های چند ستاره

در هر کدام از اتاق های 10 مترمربعی در این زندان(که نمی توان به هیچ عنوان نام «سلول» را برای آنها گذاشت)،یک تلویزیون بزرگ،یک تخت راحت،یک صندلی و یک میز مطالعه به همراه سرویس دستشویی و توالت وجود دارد. هر 10 تا 12 اتاق دارای یک آشپزخانه و اتاق پذیرایی ست که فضای داخلی آنها با مبلمان راحتی، میز قهوه خوری و سرویس حمام لوکس تجهیز شده است. یک دستگاه بازی «ایکس باکس» و یک صفحه بازی «دارت» نیز برای زمان سرگرمی زندانیان درنظر گرفته شده است. بر اساس قوانین معمول در زندانها،دسترسی زندانیان به اشیاء تیز و برنده وجود ندارد اما در زندان هالدن نروژ،تمامی زندانیان به قاشق و چاقوهای استیل دسترسی دارند و در عین حال هیچ درگیری فیزیکی بین آنها بوجود نمی آید.

halden8.jpghalden6.jpg

 یک باشگاه بدنسازی،یک سالن مجهز ورزشی بزرگ جهت انجام فعالیت های ورزشی متنوع، یک کتابخانه برای مطالعه عمومی، یک کلینیک دندانپزشکی برای انجام خدمات درمانی و یک سالن غذاخوری بزرگ از دیگر امکانات رفاهی برای زندانیان زندان هالدن نروژ بشمار می رود.

halden7.jpghalden5.jpghalden951.jpghalden9e71.jpg

در زندان هالدن،حتا یک استودیوی موسیقی نیز وجود دارد تا زندانیان بتوانند در مدت اقامتشان در آنجا با دنیای موسیقی و نت‌ها نیز آشنا شوند. مقامات زندان هالدن نروژ معتقد هستند که توجه به هنر و احساسات شخصی باعث می‌شود زندانیان کمتر به فکر خلاف بیافتند. در زندان هالدن،خانه های مستقل دو خوابه ای هم به منظور ملاقات و پذیرایی از اعضای خانواده زندانیان طراحی شده است. 

halden4.jpghalden9.jpg

مقامات زندان هالدن نروژ معتقد هستند که زندانی کردن مجرمان در شرایط سخت نه تنها نتیجه بخش نیست بلکه احتمال ارتکاب به جرم پس از آزادی را در میان زندانیان افزایش می‌دهد. آنها معتقدند که برخورد آرام،محترمانه و انسان دوستانه با هر زندانی می تواند از آنها یک فرد مثبت برای جامعه در زمان ترک زندان درست کند و ارتباط نزدیک و قوی بین زندانبانها و زندانیان می تواند به این هدف کمک کند.

با این وجود، برخی از روزنامه های محلی نروژ معتقد هستند که امکانات و تجهیزات این زندان از بسیاری از خانه های شهروندان نروژی راحت تر و لوکس تر است و امکانات آن را بیش از حد سخاوتمندانه و آزادانه دانسته اند. اما از سویی دیگر،بسیاری از کارشناسان و روانشناسان امور قضایی و کیفری،این زندان را نمونه موفقی از یک ندامتگاه واقعی در دنیا می دانند که زندانیان به دور از تنش ها و فشارهای روانی ناشی از زندگی در یک فضای خشک و بسته، می توانند نوع جدیدی از تعامل با دنیای واقعی و بازگشت سالم و مفید به جامعه را تجربه کنند.

ارتباط نزدیک و قوی بین زندانبانها و زندانیان

در زندان هالدن نروژ،ارتباط بین زندانی و زندانبان یک ارتباط بسیار نزدیک و قوی است به شکلی که موجب شده تا حتا گارد زندان در داخل زندان از اسلحه نیز استفاده نکند. نگهبانان از «اسکوتر» برای رفت و آمد در زندان استفاده می کند و هیچکدام از زندانیان این زندان مجبور به کار اجباری نیستند بلکه خودشان فعالیت مورد دلخواه شان را انتخاب می کنند . زندانبان های زندان هالدن که نیمی از آنها زن هستند، در زمان های مشخصی در هفته این امکان را دارند که با زندانیان پینگ پنگ بازی کنند یا با زندانیان در تمرینات ورزشی روزانه همراه شوند و با یکدیگر غذا بخورند. هرچند وقت یکبار هم پرسشنامه ای در زندان پخش می شود و از زندانیان در مورد چگونگی بهبود اوضاع نظرخواهی می شود. یکی از زندانیان این زندان به نام «فردریکس» در این رابطه می گوید: «در بد ورود شما اصلا باور نمی کنید اینجا زندان است، خود من بابت کارھایی که میکنم ھفته ای ھشت دلار میگیرم، در ھالدن خشونت بسیار کم است چرا که محیط و رفتار دیگران روی انسان تاثیر می گذارد و باعث عدم بروز خشونت می شود.»

halden91.jpghalden5ytd2.jpg

nha-tu-sang-chanh-nhat-the-gioi-9jpg_1469894050.jpg

تدابیر امنیتی زندان

با تمام ویژگی های منحصربفرد زندان هالدن در نروژ و وجود آزادی های قابل توجه برای زندانیان،این بدان معنا نیست که هیچگونه محدودیت یا تدابیر امنیتی برای این زندان وجود نداشته باشد. هر زندانی دارای یک سری محدودیت هاست. زندانیان در هفته تنها 20 دقیقه حق هواخوری دارند و تمامی نامه های آنها توسط نگهبانان ابتدا باز و خوانده می شود. دربهای زندان به روی همه مجرمان باز نیست و ورود مجرمان خطرناک (همانند «آندرس برویک«-عامل کشتار دسته جمعی 77 نفر در نروژ در ماه جولای  سال 2011 میلادی) به این زندان ممنوع است. با وجود ارتباط نزدیک بین زندانبانها و زندانیان،در صورت احساس خطر توسط زندانبانها،نیروهای امنیتی زندان در عرض چند ثانیه در محل حاضر می شوند. با وجود اینکه در اتاقها(سلولها)،کلاسها و کارگاه های  آموزشی هیچگونه دوربین امنیتی وجود ندارد اما در محوطه و فضای بیرونی زندان،دوربین های مداربسته امنیتی وجود دارند و به دقت رفتار زندانیان را تحت نظر می گیرند. زندان هالدن هیچگونه برج مراقبت یا فنس الکتریکی وجود ندارد اما با اینحال یک دیوار   شیشه ای امنیتی،یک دیوار فلزی 6 متری به طول 1.5 کیلومتر و یک تونل زیرزمینی که نگهبانان زندان برای رفت و آمد در زندان از آن استفاده می کنند در این زندان تعبیه شده است.

halden95661.jpgprison15.jpg

چند نکته دیگر:

1- در نروژ، از سال 1979 میلادی به اینسو،مجازات مرگ(اعدام) و حبس ابد برداشته شده است و بیشترین مدت زندان برای یک زندانی،21 سال زندان است که البته در صورت خطرناک تشخیص داده شدن زندانی در پایان مدت زندانی اش،این مدت در هربار برای پنج سال دیگر قابل تمدید است.

2- زندانهای نروژ تا ماه آگوست سال 2014 میلادی،در حدود 4000 زندانی داشتند که این به معناست که از هر یکصد هزار نفر جمعیت 5.1 میلیونی نروژ در آن زمان،تنها 78 نفر در زندان بودند اما بطور نمونه در ایالات متحده امریکا که عنوان شلوغ‌ترین زندان‌های جهان را به خود اختصاص داده است و جمعیت زندانیان آن در همان زمان 2 میلیون و 300 هزار نفر تخیمن زده می‌شد،از هر یکصد هزار نفر جمعیت 318 میلیونی در آن زمان، 723 نفر در زندان بودند.

3- در نروژ، درصد ارتکاب به جرم زندانیانی که 2 سال مورد آموزش قرار می‌گیرند،پس از آزادی حدود 22 درصد تخمین زده می‌شود اما این رقم در بریتانیا و ایالات متحده به ترتیب بین 50 تا 60 درصد است. دولت نروژ بطور متوسط سالیانه 720 هزارکرون(معادل 90 هزاردلار) برای هر زندانی هزینه می کند که این میزان در حدود 3 برابر آن چیزی ست که بطور مثال در امریکا هزینه می شود.

4- حزب «پیشرفت» نروژ که از منتقدان این زندان در نروژ و دارای سیاستی ضدمهاجر است معتقد است که از زندان هالدن باید تنها برای مجرمان نروژی تبار استفاده شود چون تنها از سال 2000 تا 2014 میلادی،تعداد زندانیان خارجی این زندان از 8.6% به 34.2% رسیده است.

***

نقدی بر مطلب: یکی از مهمترین دیدگاه های دولت و مسئولان زندان در نروژ این است که هر زندانی در درجه نخست یک انسان است و در وهله اول زندان بایستی مکانی باشد تا زمینه ی بازگشت سالم و مفید زندانی به جامعه را فراهم کند. اینکه یک فرد خطرناک مجددا وارد جامعه نشود و جرمش را تکرار نکند برای دولت نروژ بسیار مهمتر از آن است که این فرد برای همیشه در  زندان بماند و همواره در حال پشیمانی دیده شود. بنابراین، پر واضح است که سیاست کلی روی بازپروری زندانی متمرکز است و نه  بر روی جنبه ی کیفری آن.

شاید گفته ی زیر از سوی رئیس یکی از زندان های نروژ در یک کلام گویای نوع نگاه و نگرش موجود در زندان های نروژ باشد. اینکه «اگر با مردم مثل کثافت برخورد شود،آنها مثل کثافت خواهند شد. اگر با آنها مثل یک انسان برخورد شود، آنها مثل انسان رفتار خواهند کرد

prison norway.JPG

با این همه،انتقاد برخی مردم و کارشناسان در مورد بیش از حد لوکس بودن این زندانها و افراط در خدمات دهی به زندانیان کاملا قابل درک است اما از آنجایی که مجرمان و جنایتکاران خطرناک در زندان هالدن و یا سایر زندان های هم تراز با آن نگهداری نمی شوند، شاید بتوان با درجه انعطاف بیشتری به رویکرد انسانی و کاملا بشردوستانه دولت نروژ با زندانیان این زندانها و انتظار بازگشت سالم و موفق آنها به جامعه نگاه کرد. قطعا یکی از مهمترین شاخصه های مجازات زندان،رسیدن به یک تحول درونی و ندامت از عمل خلاف یا جرم انجام شده است و مبدل کردن امکانات یک زندان به تسهیلات یک هتل شاید در نگاه نخست بیش از حد سخاوتمندانه و  ساده لوحانه باشد و بتوان ادعا کرد که هیچ ضمانتی برای بازگشت سالم و موفق برخی زندانیانی که اساسا نه پتانسیل لازم و نه قصد  اطلاح شدن را دارند وجود ندارد اما شاید با نگاهی عمیقتر و دوراندیشانه تر و با استناد به آمار موجود بتوان گفت که هیچ ضمانتی هم  برای بازگشت و عدم  تکرار جرم برای زندانیانی که در شرایط سخت در سایر زندان های دنیا نگهداری می شوند نیز وجود ندارد بلکه حتا برعکس،ممکن است پس از آزادی از زندان،نرخ تکرار جرم و حتا ارتکاب جرمهای خطرناک تر و وسیع تر افزایش هم   بیابد. بنابراین،با نگاهی انسانی،میانه رو و معتدل می توان رفتار و نوع نگرش انسانی دولت نروژ به این قضیه را ستود و با استناد به آمار خروجی و تحقیقات انجام شده بر روی راندمان اینگونه خدمات دولتی و اهمیت بالای موضوع حفظ امنیت اجتماعی برای یک کشور، روند در پیش گرفته شده را در چهارچوب تعیین شده در مجموع الگویی موفق در دنیا دانست. البته نباید فراموش کرد که  بسیاری از کشورهای دنیا همانند نروژ از ثروت هنگفت اندوخته شده برخوردار نیستند که دراین زمینه سرمایه گزاری کلان کنند.

منابع و پیوندهای مرتبط:

https://haldenfengsel.no/

https://en.wikipedia.org/wiki/Halden_Prison

http://www.huffingtonpost.com/entry/norway-prison_us_578418b6e4b0e05f05232cb7

نگارش،تهیه و تنظیم: زیرآسمان نروژ

درصورتی که قصد به اشتراک گذاری این مطلب را دارید،لطفا مطلب را بدون ذکر منبع در جایی کپی نکنید.هرکدام از ما با رعایت حقوق نویسنده می توانیم به غنای فرهنگ «کپی رایت» در ایران کمک کنیم.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

w

درحال اتصال به %s